Zdrowe odżywianie staje się coraz popularniejsze. Rośnie liczba osób, które chcą odżywiać się prawidłowo. Zdrowe żywienie odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia, a tym samym determinuje długość życia.

Dlaczego więc warto zdrowo się odżywiać? Jedzenie jest częścią naszego życia, w związku z tym powinno dostarczać nie tylko podstawowych składników odżywczych, ale i przyjemności. Wybór właściwych produktów w naszej codziennej diecie ma ogromne znaczenie dla zapewnienia zdrowia, energii życiowej i dobrego funkcjonowania.

Odpowiednie jedzenie pozwala zachować piękne włosy, paznokcie i jędrne ciało. Prawidłowo dobrana dieta powinna zapewniać odpowiednią ilość energii (kalorii) i składników odżywczych. Nie ma produktu spożywczego, który zawierałby wszystkie niezbędne składniki pokarmowe w dużych ilościach. Podstawową zasadą zdrowego żywienia jest duże urozmaicenie spożywanych pokarmów. Nie tylko dzienna, lecz także jednorazowa racja pokarmowa powinna być urozmaicona. Prawidłowa dieta powinna dostarczać w odpowiednich ilościach makroelementów – białek, węglowodanów i tłuszczów oraz mikroelementów tj. witamin i minerałów. Z drugiej strony nieracjonalne żywienie jest, zdaniem ekspertów, odpowiedzialne za epidemię chorób cywilizacyjnych. W 1999 roku grupa ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia wyszczególniła choroby przewlekłe powstające na tle wadliwego żywienia: Choroby sercowo-naczyniowe (niedokrwienna choroba serca, nadciśnienie tętnicze) Otyłość Nowotwory Cukrzyca insulinoniezależna Nienowotworowe choroby jelita grubego Kamica żółciowa Próchnica zębów Osteoporoza Alkoholowe uszkodzenie wątroby i mózgu.

Na czym polega wadliwe żywienie? Choroby sercowo-naczyniowe – powstają w wyniku otyłości, nadmiernego spożycia: nasyconych kwasów tłuszczowych (tłuszczów zwierzęcych), cholesterolu, soli kuchennej i alkoholu. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym jest niskie spożycie błonnika. Rak okrężnicy, prostaty, sutka i odbytnicy – związane są z nadmiernym spożyciem tłuszczów. Rak sutka i trzonu macicy – częściej występują u osób otyłych. Rak przełyku, jamy ustnej i żołądka – istnieje dodatni związek pomiędzy nadmiernym spożyciem alkoholu i spożyciem żywności solonej, wędzonej a zwiększoną częstością występowania tych chorób. Otyłość – szczególnie otyłość brzuszna sprzyja rozwojowi cywilizacyjnych chorób metabolicznych takich jak: choroba niedokrwienna serca, cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.

W raporcie Światowej Organizacji Zdrowia z 1997 roku podkreśla się, że szczególną rolę w powstawaniu otyłości odgrywa nadmierne spożycie tłuszczu. Kamica żółciowa – jest to przede wszystkim choroba ludzi otyłych, u których nadmierne stężenie cholesterolu w żółci sprzyja powstawaniu kamieni. Jednocześnie wśród przyczyn kamicy wymienia się niskie spożycie błonnika. Próchnica – jest w sposób bezpośredni spowodowana nadmiernym spożyciem cukru. Osteoporoza – odpowiednie spożycie wapnia w wieku młodzieńczym może mieć znacznie profilaktyczne dla rozwoju schorzenia w późniejszych latach życia.

Jak racjonalnie komponować codzienną dietę? Czy dieta oznacza wyrzeczenia? Słowo dieta jest często kojarzone ze szczególnym sposobem żywienia w trakcie odchudzania lub choroby. Zapomniano, że dieta to nic więcej jak tylko określony sposób komponowania jadłospisu, przede wszystkim dla ludzi zdrowych. Jednocześnie w ostatnich latach poglądy na zasady żywienia w wielu schorzeniach uległy znacznym przeobrażeniom, w wyniku których doszło do dużego ujednolicenia diet.

Dieta w cukrzycy odpowiada w zasadzie sposobowi żywienia ludzi zdrowych. Podobnie dieta odchudzająca, poza ograniczeniem kalorii, niczym nie różni się od tak zwanej zdrowej diety. Jakie więc są podstawowe zasady zdrowego żywienia ? Jedzenie powinno być jak najbardziej urozmaicone. Codziennie powinno się spożywać produkty zbożowe, mleczne, wysokobiałkowe (ryby, mięso), warzywa i owoce. Jedzenie powinno sprawiać przyjemność. Należy spożywać posiłki w ilości zapewniającej utrzymanie prawidłowej masy ciała. Należy spożywać dużo warzyw i owoców – cztery, pięć razy dziennie. Dostarczamy w ten sposób odpowiedniej ilości witamin, minerałów i błonnika.

Należy ograniczyć spożycie pokarmów obfitujących w tłuszcze (szczególnie tłuszcze zwierzęce). Podstawę diety powinny stanowić węglowodany złożone, bogate w skrobię i błonnik. Należy unikać spożycia słodyczy oraz ograniczyć spożycie soli. Alkohol można spożywać od czasu do czasu w rozsądnych ilościach. W komponowaniu codziennych, urozmaiconych posiłków pomaga korzystanie z piramidy zdrowego żywienia, opracowanej przez Instytut Żywności i Żywienia.

Złe nawyki żywieniowe przyczyniają się do wielu chorób cywilizacyjnych – otyłości, cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia oraz nowotworów. Jeżeli chcesz, aby twoja dieta była bez zarzutu, zadbaj o to, by twój nowy, zdrowy jadłospis zawierał produkty spożywcze, które dostarczają białko, tłuszcze, węglowodany, witaminy i składniki mineralne.

Podstawowe grupy spożywcze to:

Produkty zbożowe i ziemniaki – stanowią główne źródło węglowodanów w postaci skrobi. Ponadto dostarczają witaminy z grupy B oraz składniki mineralne (magnez, potas, fosfor, żelazo). Zawarty w nich błonnik daje uczucie sytości i przyspiesza przemianę materii.
Warzywa i owoce – są najlepszym źródłem witamin, składników mineralnych oraz błonnika.
Mleko i produkty mleczne (jogurty, kefiry, sery twarogowe) – dostarczają głównie pełnowartościowe białko oraz łatwoprzyswajalny wapń.
Mięso, wędliny, drób, ryby, jaja – stanowią cenne źródło pełnowartościowego białka, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (ryby), witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D) oraz B12. Ponadto dostarczają łatwo przyswajalne żelazo.

(old diabetico)