Zgodnie z teorią ewolucji Darwina, rasa ludzka oddzieliła się od małp ponad 300 000 pokoleń temu. Od tego momentu do chwili obecnej średnia długość życia wzrosła kilkakrotnie. Jednocześnie, według danych WHO, liczba ludności w wieku 60 lat w okresie od 2000 do 2050 roku wzrośnie co najmniej 2-krotnie – z 11 do 22 proc.

Biorąc pod uwagę ten fakt, naukowcy doszli do wniosku, że dziś obalanie mitów na temat starzenia się jest ważniejsze niż kiedykolwiek. W tym artykule zajmiemy się głównymi stereotypami dotyczącymi procesu starzenia, które wiążą się z pogorszeniem aktywności fizycznej, upośledzeniem funkcji poznawczych i wieloma innymi.

Fizyczne pogorszenie się ludzkiego ciała jest nieuniknione

Właściwie to nie do końca prawda. Z wiekiem ludzkie ciało się zużywa. Jednak fizyczne wskaźniki niektórych narządów i części ciała nie zawsze odpowiadają wiekowi. Wynika to z faktu, że ludzie potrafią spowolnić proces starzenia.

! Zdaniem przedstawicieli WHO, zwiększenie poziomu aktywności fizycznej oraz stosowanie zbilansowanej diety może znacząco zmniejszyć tempo starzenia się organizmu. Mogą zapobiegać gromadzeniu się nadmiaru tłuszczu, zmniejszeniu gęstości kości, wzrostowi ciśnienia krwi, a także pogorszeniu siły i wytrzymałości.

Niektóre badania wyraźnie pokazują, że proste oczekiwanie pogorszenia sprawności fizycznej zwiększa prawdopodobieństwo odpowiedniego wyniku. Tak więc jeden eksperyment, w którym wzięło udział 148 osób starszych, wykazał, że brak aktywności i oczekiwanie na starość negatywnie wpływają na kondycję fizyczną organizmu, w przeciwieństwie do regularnej aktywności fizycznej. Na tej podstawie doszli do wniosku, że każda osoba, odwiedzając siłownie, boiska sportowe i inne miejsca, które pozwalają prowadzić aktywny tryb życia, może spowolnić proces starzenia.

W innym, wcześniejszym eksperymencie, naukowcy badali, w jaki sposób postrzeganie procesu starzenia wpływa na częstotliwość wizyt w placówkach medycznych. Uczestniczyło w niej 429 osób starszych. Po otrzymaniu wyników naukowcy doszli do wniosku, że osoby, które mniej zwracają uwagę na swój wiek, znacznie rzadziej chorują i stają przed koniecznością wizyty u lekarza.
Inne badanie miało na celu zbadanie wpływu świadomości wieku na oczekiwaną długość życia. Zgodnie z wynikami, osoby, które mniej zwracają uwagę na proces starzenia, żyją średnio 7,5 roku dłużej niż inni.

! Podsumowując, można powiedzieć, że prawidłowe odżywianie, duża aktywność fizyczna i pozytywne nastawienie mogą spowolnić zużywanie się organizmu. Ponadto pozwalają wydłużyć długość życia i zmniejszyć ryzyko zachorowania na różne choroby.

Nie uprawiaj sportu na starość

Ze wszystkiego, co zostało powiedziane w poprzednim micie, jasno wynika, że utrzymanie aktywności fizycznej poprawia kondycję organizmu. Mimo to wiele starszych osób jest przekonanych, że chodzenie do centrów fitness i siłowni nie przyniesie im żadnych korzyści.
W jednym badaniu, które obejmowało osoby w wieku od 60 do 80 lat, badano wpływ podnoszenia ciężarów na kondycję organizmu, pod warunkiem, że czas trwania programu treningowego wynosił 42 tygodnie. Po zakończeniu tego okresu zauważono, że uczestnicy eksperymentu mieli podwyższone wskaźniki siły, poprawili funkcjonalność swoich ciał oraz zwiększoną objętość mięśni.

! Niektóre badania dodatkowo potwierdziły, że regularne ćwiczenia zmniejszają ryzyko rozwoju choroby Alzheimera, a także demencji. W ramach jednego z eksperymentów, w którym wzięło udział 1740 osób starszych, naukowcy odkryli, że regularnie wykonywana aktywność fizyczna spowalnia proces demencji i tempo rozwoju choroby Alzheimera.

Mimo tak imponujących wyników, przed wizytą w centrach fitness, klubach sportowych i siłowniach należy skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza w przypadku chorób. Dlatego WHO zdecydowanie zaleca, aby osoby starsze z chorobą taką jak osteoporoza zaprzestały intensywnej aktywności fizycznej.

Osoby starsze potrzebują więcej (lub mniej) snu

Niektórzy sugerują, że z wiekiem musimy więcej spać. Najprawdopodobniej wynika to z faktu, że osoby starsze lubią ten proces bardziej niż osoby młodsze. Jednocześnie inni twierdzą, że liczba godzin snu powinna się zmniejszać wraz z wiekiem, co wynika ze stereotypu starszych osób wstających wcześniej.

Oba te mity są dość trudne do obalenia, ponieważ zaangażowanych jest w nie wiele czynników. Oczywiście starsi ludzie mają znacznie trudniej zasypiać niż młodsi. Ponadto ich sen jest bardziej rozdrobniony. Jednak ta sama funkcja pozwala nam zrozumieć, dlaczego osoby starsze często śpią w ciągu dnia.
Z uwagi na to, że organizm człowieka zmienia się wraz z wiekiem, rytmy dobowe są zaburzone. To z kolei wpływa na sen. Jednocześnie podobny czynnik może wpływać na inne cechy fizjologiczne, takie jak poziom hormonów, które również przyczyniają się do zanurzenia we śnie.

Oprócz zaburzeń rytmu dobowego na sen mogą wpływać niektóre choroby, takie jak choroba zwyrodnieniowa stawów i osteoporoza. Powodują silny dyskomfort i przyczyniają się do zmniejszenia liczby godzin snu w starszym wieku. Negatywny wpływ na sen mogą mieć również takie zaburzenia i choroby jak:

• POChP;
• duszność;
• niewydolność serca.

Leki zażywane na starość mogą również zmniejszać ilość snu. Należą do nich leki rozszerzające oskrzela, leki zmniejszające przekrwienie, beta-blokery, leki moczopędne i kortykosteroidy.

! Według Centers for Disease Control and Prevention, niezależnie od stanu zdrowia, osoby w wieku 61-64 powinny spać od 7 do 9 godzin na dobę, podczas gdy osoby powyżej tego wieku powinny spać od 7 do 8 godzin. Jednocześnie należy przestrzegać tej normy, nawet jeśli występują trudności z zasypianiem.

Część badań pokazuje, że wraz z wiekiem ludzie znacznie łatwiej radzić sobie z brakiem snu. Podczas testów starsi uczestnicy z brakiem snu uzyskali wyższe wyniki niż młodsi uczestnicy w wielu wskaźnikach. Mieli mniej objawów depresji, drażliwości i zmęczenia fizycznego.

Osteoporoza to choroba kobieca

Choroba zwana osteoporozą charakteryzuje się stopniowym zmniejszaniem gęstości kości. Według większości ludzi, tylko kobiety borykają się z tą chorobą. Jednak to stwierdzenie nie jest prawdziwe, ponieważ choroba ta występuje u osób różnej płci, a nawet w różnym wieku. Mimo to coraz częściej ta choroba dotyka kobiecego ciała.

! Zgodnie z wynikami przedstawionymi przez naukowców, jedna na trzy kobiety w wieku powyżej 50 lat cierpi na osteoporozę. Jednocześnie chorobę obserwuje się również u co piątego mężczyzny w tym wieku.

Istnieje twierdzenie, że osteoporoza jest nieuniknioną chorobą wszystkich kobiet, która pojawia się wraz z wiekiem. Nie jest to jednak prawdą, ponieważ około 2/3 starszych kobiet nie doświadcza tej choroby. Ponadto można tego uniknąć, regularnie spożywając pokarmy bogate w wapń i witaminę D.

Funkcja mózgu pogarsza się z wiekiem

Spadek funkcji poznawczych to stopniowy spadek funkcji mózgu spowodowany zmianami związanymi z wiekiem. Ale zanim przejdziemy do rozważania odpowiedniego mitu, odrzućmy kilka innych związanych z nim plotek.

Demencja jest nieunikniona

Według informacji dostarczonych przez WHO ryzyko rozwoju demencji wzrasta wraz z wiekiem. Jednak nie wszystkie osoby starsze doświadczają tego zaburzenia. Według statystyk demencja występuje u około 8 procent osób powyżej 60 roku życia. Oznacza to, że większość starszych osób nie doświadcza tej choroby. Co więcej, tylko 14 procent osób w wieku powyżej 71 lat doświadcza objawów demencji.

Pogorszenie funkcji poznawczych jest przyczyną demencji

Pomimo powszechnego twierdzenia, że spadek funkcji poznawczych nie zawsze jest przyczyną demencji, osoby z demencją zazwyczaj doświadczają upośledzenia funkcji poznawczych przed wystąpieniem demencji. Jednak według statystyk tylko 11 procent osób, które każdego roku doświadczają tego zaburzenia, rozwija demencję.

Zaburzenia funkcji poznawczych są nieuniknione

Dane dostarczone przez WHO sugerują, że tylko 11-20 procent populacji w wieku powyżej 71 lat ma zaburzenia funkcji poznawczych. Dlatego to naruszenie nie jest nieuniknione. Co więcej, istnieje wiele sposobów na zmniejszenie ryzyka pogorszenia funkcji poznawczych.
W 2015 roku dokonano oceny czynników ryzyka demencji i pogorszenia funkcji poznawczych, które można modyfikować. W przekazanym raporcie wskazano, że istnieje wiele czynników, które wpływają na te naruszenia. Na przykład regularne ćwiczenia mogą poprawić zdrowie układu krążenia, zmniejszyć ryzyko zachorowania na cukrzycę, normalizować ciśnienie krwi i zapobiegać otyłości, zmniejszając w ten sposób prawdopodobieństwo pogorszenia funkcji poznawczych. Ponadto ryzyko demencji można zmniejszyć poprzez ciągłą edukację i stosowanie zbilansowanej diety.

Rzucenie palenia na starość nie ma sensu

Wiele osób odmawia rzucenia palenia na starość, ponieważ uważają, że jest dla nich za późno lub bezużyteczne. Jednak zdaniem ekspertów WHO rezygnacja z tego nałogu poprawia stan zdrowia, niezależnie od tego, jak długo i jak często dana osoba pali. Korzyści z rezygnacji mogą pojawić się zarówno w krótkim czasie, jak i po kilku latach. Ale ważne jest, aby zrozumieć, że nigdy nie jest za późno na rzucenie palenia.

Na starość seks jest niemożliwy

Niektórzy są przekonani, że na starość nie można cieszyć się seksem. Co więcej, niektórzy z nich są pewni, że genitalia tracą swoją funkcjonalność wraz z wiekiem. Ale to tylko mit.
Wraz z wiekiem wzrasta ryzyko wystąpienia zaburzeń erekcji i zmniejszenia ilości wydzieliny z pochwy. Ale dla wielu osób ten problem nie należy do nierozwiązywalnych. Aby cieszyć się seksem na starość, możesz stosować Viagrę, lubrykanty lub specjalistyczne kremy hormonalne. Jednak zanim to zrobisz, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem.

! Według statystyk około 0,4 procent mężczyzn w wieku od 18 do 29 lat boryka się z takim problemem, jak zaburzenia erekcji. Dla porównania, w wieku od 60 do 69 lat zaburzenie to występuje tylko u 11% mężczyzn. Innymi słowy, 9 na 10 mężczyzn w starszym wieku może cieszyć się seksem bez pomocy.

Proces między osobami starszymi może nie być tak szybki i intensywny, ale nie oznacza to, że nie sprawi partnerom przyjemności. Jak powiedział jeden z autorów, starzenie się nie jest powodem zakończenia życia seksualnego, a jedynie powodem jego rewizji.

Ważne jest również, aby wziąć pod uwagę, że starzenie się w aspekcie seksualnym ma swoje zalety. Na przykład z wiekiem penis staje się mniej wrażliwy, co pozwala wydłużyć czas trwania stosunku płciowego.

Oczywiście wraz z wiekiem poziom pożądania seksualnego u wielu osób spada w porównaniu z młodością. Nie wszyscy jednak dostrzegają ten efekt.

W jednym z sondaży socjologicznych badacze zapytali osoby starsze o jakość ich płci. W odpowiedzi respondenci wskazali, że liczba czynności seksualnych znacząco spadła, ale ich jakość pozostała na niezmienionym poziomie. Ponadto uczestnicy ankiety stwierdzili, że seks trwa nawet po 80 latach.

Wniosek

Większość mitów na temat starzenia się opiera się na poczuciu nieuchronności. Wiele osób wierzy, że z biegiem czasu ich życie straci kolory i stanie się nudne. Jednak myśl o tym tylko pogarsza ich stan.
Pomimo tego, że niektóre funkcje organizmu mogą się z wiekiem pogarszać, nie należy myśleć o negatywnych zmianach. Jak pokazuje praktyka i statystyki, pozytywne myślenie, aktywny tryb życia i prawidłowe odżywianie mogą mieć pozytywny wpływ na zdrowie, zapobiegać rozwojowi chorób, a nawet spowalniać procesy starzenia.

Opracowanie: sayyes.com.ua  

Źródła:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5406123/
2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12410903/
3. https://www.karger.com/Article/Abstract/223730
4. https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/0003-4819-144-2-200601170-00004
5. https://www.nhs.uk/live-well/exercise/exercise-for-strong-bones/